Connect with us

Dosya

HER ŞEYDE, HER YERDE SU VAR

Suyun varlığı eskilere, çok eskilere dayanıyor. Bilinen en eski su, dünyanın en yaşlı kayaları Grönland’daki Isua kayaları içerisinde. 3,8 milyar yaşında olduğu tespit edilen bu suyun kökeni ile ilgili birçok teori bulunuyor.

Yayınlanma zamanı

-

Milenyuma girerken, yani bundan 16 yıl önce, dünya üzerinde 6 milyar insan yaşıyordu. Aradan geçen sürede bu sayı 1.5 milyar arttı. Bugün küçük dünyamızı 7.5 milyar kişi ile paylaşıyoruz. Bunun artan ev fiyatları, sıkışan trafik ve plajda havluyu serecek yer kalmamasından daha dramatik sonuçları var.

Artan nüfus, gıdaya olan talebi de artırıyor. Tabii gıda ile birlikte, bir diğer temel tüketim maddelerinden biri olan suya da… 

Tatlı Su Sandığınızdan Çok Daha Kıymetli

Dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyon km3 hacimde. Bu rakam oldukça çok olarak görünüyor; ama bu suyun %97,5’i okyanuslardaki tuzlu su. Kalan %2,5’un yalnızca %0,5’i kullanılabilir, ulaşılabilir durumda. Üstelik tüm tatlı suların %90’ından çoğu, kutuplarda ve yeraltında.

Kısacası dünya üzerinde tatlı su kaynakları gerçekten sınırlı. Üstelik hızla gelişen teknoloji su sorununu, çözmek bir yana iyice açmaza götürüyor.

Kişi Başına Tüketim Hızla Artıyor

Kişi başına su tüketimi gittikçe artan bir hızla yükseliyor. Su tüketimimiz; nüfus artış hızının iki katı bir hızla, her 20 yılda bir, ikiye katlanıyor. 100 yıl önce toplam 600 km3 su tüketiyorduk. Bugün 4.000 km3 su tüketiyoruz. 2025’te bu rakam 6.000 km3 olacak.

Rakamlara Biraz Daha Yakından Bakalım

Tüketilen suyun büyük miktarı ise evlerde değil, başka alanlarda kullanılıyor. Evlerde tüketilen su, toplamın yalnızca %10’unu oluşturuyor. Endüstri ise toplam tatlı su tüketiminin %25’ini alıyor. Asıl tüketim ise tarımda; %70 oranında… Özellikle de endüstriyel tarımda…

Sandığınızdan Çok Tüketiyorsunuz

Bir kişinin günlük alması gereken su miktarı 2-3 litre ile sınırlı. Aynı kişinin günlük su tüketimi ise 120 litre cıvarında. Bu rakamın içinde; banyo, mutfak ve temizlik için harcadığı su miktarı da var elbette.

Ancak bu tüketim kalemlerinin hiçbiri ‘gizli su’ kadar yüksek değil. Su tüketimini artıran gizli sudur. Gizli su ne mi? Tükettiğimiz ancak içinde su barıdırmadığını düşündüğümüz şeylerde kullanılan suya ‘gizli su’ diyoruz. Tavuk, et, pamuk, otomobil, çikolota, aklınıza gelen herşey su ile üretiliyor. Üstelik bu ürünlere harcanan su miktarı sandığınızın çok üzerinde.

Bir Fincan Kahve İçin

Mesela bu yazıyı okurken canınız içecek bir şeyler istedi. Düşündünüz ve kendinize kahve yaptınız.

İşte o bir fincan kahve için 100 lt su harcanıyor. Üstelik bu daha kahveyi fincana koymadan harcanan miktar… Türkiye’de yılda, 25 milyar fincan kahve içildiği tahmin ediliyor.

Sadece Türkiye’de içilen kahve için harcanan su miktarı 2.5 trilyon litre. ABD’de bir yılda 150 milyar, dünya genelinde 600 milyar fincan kahve tüketildiği tahmin ediliyor.

Sadece kahve mi? Az sonra acıkacaksınız belki de bir hamburger yemek isteyeceksiniz. O hamburgerin üretimi için de su gerekiyor.

Hamburger Yerken İki Kez Düşünün

225 gram ağırlığındaki bir hamburger köftesini üretmek için tam 3.000 litre su gerekiyor. Türkiye’de 1 yılda, 3 milyar hamburger tüketiliyor. Bu, toplamda 10 trilyon litre su demek.

ABD’de tüketilen hamburger miktarı ise 14 milyar… Bu da 42 trilyon litre su demek. Üstelik bu sadece 225 gram ağırlığında kırmızı et yetiştirmek için kullanılan miktar. Daha bu hamburgerin buğday unundan sandviç ekmeği için 71 litre, domates ve marulu için 7 litre, içine konan dilim peyniri için 90 litre su harcanıyor. 

Sadece kırmızı et değil, beyaz et de üretim aşamasında çok yüksek miktarda suya ihtiyaç duyuyor. Bir tavuk yetiştirmek için tam 9.000 litre su gerekiyor. Türkiye’de yılda, 2 milyar tavuk tüketiliyor. 

Laptop Telefon Otomobil Hepsi İçin Su Gerekiyor 

Laptopunuz, uydu navigasyon cihazınız, cep telefonunuz, iPad’iniz ya da aracınızı çalıştırmanızı sağlayan çiplerden birinin üretimi için de en az 72.000 litre su harcanıyor.

2012’de bu çiplerden 2 milyar adet üretilmiş. Bu da 145 trilyon litre suyun, yarı iletken çip için kullanıldıgını gösteriyor.

Çikolata Mı Dediniz?

Tüm bu bilgiler sizi karamsarlığa itti. Keyfiniz yerine gelsin diye atıştıracak bir çikolata yemek istediniz.

Bir kilogram çikolata için 27.000 litre suya ihtiyaç var. Bu, bir tek çikolata dilimi için 2.700 litre su kullanılması anlamına geliyor.

İşte size eşofmanlarınızla koltuğa yayılıp çikolata yerken düşünmeniz gereken bir konu.

Ancak eşofmanlarınız hakkında kötü bir haberim var. Üstünüzdeki pamuklu eşofman için 9.000 litre su kullanıldı. Haberiniz olsun.

Şişede Durduğu Gibi Durmuyor

Bir diğer ironi… Pet şişedeki bir litre su için 4 litre su harcanıyor. Geçen sene 9 milyar şişe pet su satıldı. Sonra bu sular içildi, pet şişeler bir kenara fırlatıldı. Bu da 36 milyar şişe su boşa harcandı demek. Pet şişe üretmek için harcanan su miktarı bu… Evet tek kullanımlık plastik şişe suyun üretimi ve nakliyesi için, aslında o şişenin içindeki sudan daha fazla su harcanıyor. 1 litre plastik şişe suyun üretimi ve nakliyesi için; 25,5 litre su, 

1 litre petrol kullanılıyor ve bu işlemler esnasında 0,5 kilogram zararlı sera gazı açığa çıkıyor. 

Harekete Geçin

Her türlü bilgilendirme ve tasarruf çağrılarına rağmen su sorunu zamanla büyüyor.

Dünyadaki yararlanılabilir tatlı suyun miktarı 2000 yıldır değişmedi. Oysa bu süre içinde dünya nüfusu 33 kez arttı. BM’nin rakamlarına göre dünyada 1 milyar insan tatlı suya ulaşamıyor. Gelecek 25 yılda bu sayı 3 milyar kişiye yükselecek. Görüşler; 2025’te dünyada bugünkünden 2,5 milyar daha çok insan yaşayacağı ve su gereksiniminin sağlanabilen sudan %56 daha çok olacağı yönünde.

Son Bir Not

Avrupa’da yılda 11 milyar dolarlık dondurma yeniyor. Tüm dünya insanlarına temiz su ve güvenli kanalizasyon sistemi sağlayabilmek için yıllık yalnızca 9 milyar dolar harcamanın yeteceği hesaplanıyor.

Tamamını Oku
Yorum yapmak için tıklayın

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir